Fransa’da Sosyal Güvenlik Konusunda Sıkça Sorular Sorular ve Cevapları

21286

T.C.

PARİS BÜYÜKELÇİLİĞİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği

SOSYAL GÜVENLİK KONULARINDA VATANDAŞLARIMIZ TARAFINDAN MÜŞAVİRLİĞİMİZE SIKÇA YÖNELTİLEN SORULAR VE BU SORULARIN CEVAPLARI

Türkiye’de İkamet Eden Vatandaşlarımız Tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliğimize Sıkça Yöneltilen Sorular ve Cevapları:

1. Türkiye’de ikamet etmekteyim. Fransa’dan emekli aylığı almaktayım. Emekli aylığım durduruldu. Aylığımı yeniden bağlatabilir miyim?

Evet. Emekli aylığınızın kesilme tarihini bir dilekçe ile Müşavirlik veya Ataşeliklerimize bildirmeniz halinde, durumunuz aylığınızı bağlayan kurum nezdinde araştırılacaktır. Dilekçenize tabi olduğunuz kurumdan gelen ve aylığınızla ilgili referansları içeren en son tarihli bir yazının fotokopisini ve yaşam belgenizi eklemeniz gerekmektedir.

Fransız Yaşlılık Sigortası Kasası ve Ek Emeklilik Kasaları, kişilere uzun süre haksız yere maaş ödenmesini önlemek amacıyla yaşam belgesinin Kurumlarına düzenli olarak her yıl gönderilmesini istemektedir. Fransa’dan emekli aylığı alan ve Türkiye’de ikamet eden vatandaşlarımızın yılda bir kez “Centre de Traitement Retraite à l’Etranger, CS 13 999 ESVRES, 37 321 Tours Cedex 9 – France” adresine yaşam belgesi göndermeleri gerekmektedir. Yaşam belgeleri “www.info-retraite.fr“, “www.lassuranceretraite.fr“, “www.agirc-arrco.fr” internet uzantıları kullanılarak açılan çevrimiçi emeklilik hesapları üzerinden de Fransız Kurumlarına iletilebilmektedir.

Bununla beraber, Fransa’dan dul/ek dul aylığı alan ve Türkiye’de ikamet eden vatandaşlarımızın gelir durumlarını ve yeniden evlenmediklerini gösterir belgeleri de bağlı bulundukları Kurumlara iletmeleri gerekmektedir. İlgili belgeler ve formlar Müşavirlik ve Ataşeliklerimizden temin edilebilir.

Aylıkları durdurulan vatandaşlarımızın Müşavirlik veya Ataşeliklerimizle irtibat kurmaları durumunda, aylıklarının yeniden bağlanması için gereken yardım sağlanmaktadır.

2. Türkiye’de ikamet etmekteyim. Fransa’dan emekli aylığı almaktayım. Türkiye ikamet adresimi/banka hesap numaramı değiştirdim. Fransız Sigorta Kurumuna bilgi vermem gerekir mi?

Evet. İkamet adresinde, banka hesap bilgilerinde, medeni durumunda değişiklik olan vatandaşlarımızın bağlı bulundukları Sigorta Kurumuna bilgi vermeleri gerekmektedir.

Fransa Kurumlarıyla yazışma güçlüğü olan vatandaşlarımız, taleplerini Müşavirlik veya Ataşeliklerimize iletmeleri durumunda ilgili Fransız Kurumları ile irtibat kurulmaktadır.

3. Türkiye’de ikamet etmekteyim. Eşim Fransa’da çalıştı ve vefat etti. Eşimin çalışmasından dolayı benim ne gibi sosyal haklarım vardır?

Fransa’da en az 3 ay (1 trimestr) hizmeti bulunan sigortalının vefatı halinde, Fransa Sosyal Güvenlik Genel Rejimince dul eşe belirli şartlarda aylık bağlanmaktadır. Aylık bağlanabilmesi için, dul eşin 55 yaşından büyük olması (Sigortalı 1 Ocak 2009 tarihinden önce vefat etmiş ise 51 yaşından itibaren aylık bağlanabilir.) ve yıllık gelirlerinin belirli bir miktarın üzerinde olmaması gerekmektedir. (2020 yılı için yıllık gelir tavanı yeniden evlenmemiş geride kalan eş için 20.862,40 Avro, evliler için ise 33.379,84 Avro’dur).

Müteveffa sigortalının geride kalan dul eşine, Ek Emeklilik Rejimince ek dul aylığı da bağlanmaktadır. Ek dul aylığı için, belirli bir gelir tavanı aranmamakla birlikte yeniden evlenmemiş olma şartı aranmaktadır.

4. Fransa’dan alacağım dul ve ek dul aylığının miktarı ne kadardır?

Dul aylığının miktarı sigortalılık süresi ve sigortalının çalışırken almış olduğu ücretler dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Dul aylığının miktarı vefat eden sigortalının alabileceği aylığın % 54’ü kadardır. Sigortalı birden çok evlilik yapmış ise, bağlanacak aylık evlilik süreleriyle orantılı olarak eşler arasında paylaştırılmaktadır.

Sigortalının vefatı halinde, geride kalan dul eşe 55 yaşından itibaren “ek dul aylığı” bağlanmaktadır. Bakmakla mükellef olunan en az iki çocuk var ise veya maluliyet söz konusu ise yaş şartı aranmaz. Ek dul aylığının miktarı sigortalının Fransa’da çalışırken ödemiş  olduğu primler karşılığında kazandığı puanlara göre hesap edilmektedir. Ek dul aylığının miktarı sigortalıya bağlanacak olan aylığın % 60’ı kadardır.

5. Dul aylığı başvurusu nasıl yapılır?

Dul aylığından yararlanabilmek için, hak sahibinin vefat eden sigortalının Fransa’da çalıştığını gösterir belgeleriyle birlikte Türkiye’de ikamet edilen ildeki Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne müracaat etmesi gerekmektedir. Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için, Fransa’dan aylık alındığına dair belgelerle birlikte ikamet edilen ildeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müracaat edilmesi gerekmektedir.

6. Ek dul aylığı başvurusu nasıl yapılır?

Ek Emeklilik Rejiminden ek dul aylığı taleplerinin Sosyal Güvenlik Kurumumuzun aracılığı ile yapılması söz konusu değildir. Türkiye’de ikamet eden vatandaşlarımızın “ek dul aylığı” taleplerini posta yoluyla “Centre de Gestion CICAS des Résidents Hors de France 45805 Saint Jean de Braye Cedex – FRANCEadresine göndermeleri gerekmektedir.

Ek dul aylığı başvuru formları Müşavirlik ve Ataşeliklerimizden temin edilebilir. Vatandaşlarımızın ek dul aylığı başvuru belgelerini Müşavirlik/Ataşeliklerimize göndermeleri halinde, bu belgeler ilgili Fransız Kurumuna iletilmektedir.

7. Türkiye’de ikamet etmekteyim. Eşimden boşandım. Babam Fransa’da emekli olduktan sonra vefat etti. Babamın emeklilik haklarından yararlanabilir miyim?

Hayır. Fransa sosyal güvenlik mevzuatı gereği, merhum sigortalının geride kalan yetişkin çocuklarına aylık bağlanmamaktadır.

8. Fransa’da bir firmada çalıştıktan sonra Türkiye’ye dönüş yaptım. Fransa’daki emeklilik ve ek emeklilik hakkında bilgi verir misiniz? Nasıl başvuru yapabilirim?

Fransa’da en az 3 ay (1 trimestr) hizmeti bulunan kişilerin Fransa’dan emekli olma hakkı bulunmaktadır. Yaş şartı karşılandığında, Türkiye’de ikamet eden vatandaşlarımızın emekli aylığı başvurularını ikamet ettikleri ilin Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne yapmaları gerekmektedir. Emekli aylığı tutarı, sigortalılık süresi ve çalışırken elde edilen kazançlar dikkate alınarak hesaplanmaktadır.

Fransa sosyal güvenlik mevzuatı gereği, Fransa’da işyerlerinin bağlı olduğu ve sigortalıların çalışmaları esnasında zorunlu olarak tabi oldukları Ek Emeklilik Kurumları da yaşlılık aylığından ayrı olarak, emeklilik yaşına gelindiğinde “Ek emekli aylığı” bağlamaktadır. Bu aylığın bağlanması için gereken yaş şartı yaşlılık aylığında olduğu gibidir. Türkiye’de ikamet eden vatandaşlarımızın ek emekli aylığı başvurularını posta yoluyla “Centre de Gestion CICAS des Résidents Hors de France 45805 Saint Jean de Braye Cedex – FRANCE” adresine yapmaları gerekmektedir.

Türkçe açıklamalı başvuru formları ve beraberinde gönderilmesi gereken belgeler, Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüklerinden ya da Müşavirlik/Ataşeliklerimizden temin edilebilir. Vatandaşlarımızın ek emeklilik belgelerini Müşavirlik/Ataşeliklerimize göndermeleri halinde, bu belgeler ilgili Fransız kurumlarına iletilmektedir.

9. Fransa’da çalıştıktan sonra Türkiye’ye döndüm. Fransa’da ödediğim primlerimi geri alabilir miyim?

Hayır. Fransa’da çalışan/çalışmış olan vatandaşlarımızın ücretlerinden kesilen primlerin iadesi veya Türkiye’deki Sosyal Güvenlik Kurumuna transferi mümkün değildir. Bu primler karşılığında, yaş şartı yerine geldiğinde Fransız Genel ve Ek Emeklilik Rejimlerinden sigortalıya aylık bağlanmaktadır.

10.Türkiye’de ikamet etmekteyim. Fransa’da çalıştım. Bu sürelerle ilgili Hizmet Cetvelini nereden ve nasıl temin edebilirim?

Fransa’da çalışılan sürelere ilişkin hizmet cetvelleri, çalışırken tabi olunan Yaşlılık Sigortası Kurumları (CNAV/CARSAT/MSA) tarafından düzenlenmektedir. Fransa sigorta numarasını bilen kişiler, hizmet cetvellerini Fransız Emeklilik Kurumunun “www.info-retraite.fr”, “www.lassuranceretraite.fr” internet sayfalarından hesap açarak temin edebilirler.

11. Türkiye’de ikamet etmekteyim. Fransa’da çalıştım. Fransa sosyal güvenlik numaramı bilmiyorum, nasıl temin edebilirim?

Fransa sigorta numarasını bilmeyen vatandaşlarımızın, Fransa’da çalıştıkları yıllar ve işletmeler hakkında detaylı bilgi verdikleri bir dilekçe ve uluslararası doğum kayıt örneği (Formül A) ile birlikte Müşavirlik veya Ataşeliklerimize başvurmaları gerekmektedir. Araştırmadan olumlu sonuç alınabilmesi için, çalışma yıllarını ispatlayıcı belgelerin (iş kontratları, maaş bordroları vb.) de dilekçe ekinde gönderilmesi gerekmektedir.

Müşavirlik ve Ataşeliklerimiz Fransa Sigorta Kurumu nezdinde gerekli girişimde bulunarak, hizmet cetvelinin temini ve sigortalıya gönderilmesini sağlamaktadır.

Vatandaşlarımızın Fransa kurumlarınca kendilerine iletilen hizmet cetvellerini nüfus cüzdanlarının örneği ile birlikte Müşavirlik/Ataşeliklerimize iletmeleri halinde, birimlerimiz ilgililer için Türkçe “Yurtdışı Hizmet Belgesi” düzenlemektedir.

12. Yaşam belgesi formunu nereden temin edebilirim? Yaşam belgesini doldurmak için nereden yardım alabilirim ve hangi resmi makama onaylatmam gerekir?

Yaşam belgesi formlarını Müşavirlik veya Ataşeliklerimizden temin edebilirsiniz. Yaşam belgeleri Fransız Emeklilik Kurumunun “www.info-retraite.fr“, “www.lassuranceretraite.fr” internet sayfalarından hesap açılarak da temin edilebilir.

Söz konusu belge çok dilli olduğu için, doğrudan Mahalle Muhtarlığına veya Nüfus Müdürlüğüne onaylatabilirsiniz. İhtiyaç olması halinde, Müşavirlik veya Ataşeliklerimizden veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünden de yardım talebinde bulunabilirsiniz.

13. Fransa’dan emekli olduktan sonra Türkiye’ye yerleştim. Geçici süre ile yeniden Fransa’da bulunduğum sırada sağlık hizmetlerinden ne şekilde yararlanabilirim?

1 Temmuz 2019 tarihli düzenleme gereği, Fransa’dan emekli olan ve aylık transferi yaparak Türkiye’ye yerleşen kişinin, Fransa’da geçici olarak bulunduğu sürede sağlık harcamalarının karşılanabilmesi için, Fransa’da en az 15 yıl (60 trimestr) sigortalılık süresini doldurarak emekli olma şartını karışılıyor olması gerekmektedir. Emekli ile beraber ikamet eden eşin Fransa’da sağlık sigortası hakkı bulunmamakta olup, emeklinin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayan ve 18 yaşından küçük çocukları emeklinin sağlık sigortasından faydalanabilmektedir. Emeklinin 15 yıl sigortalılık şartını karşılayamadığı durumlarda, bakmakla yükümlü olduğu çocukları sadece acil hallerde sağlık sigortasından yararlanabilmektedir.

14. Geçici süreli sağlık hizmetlerinden yararlanmak için hangi kuruma başvurmam gerekiyor?

Fransa Sosyal güvenlik genel rejiminden (CNAV/CARSAT/MSA) veya genel rejime bağlı özel rejimlerin birinden emekli olan ve yurtdışında yaşayan kişilerin Yurtdışında Yaşayan Fransa Emeklilikleri Ulusal Merkezine (CNAREFE) kayıt yaptırmaları gerekmektedir. Sağlık harcamalarının karşılanabilmesi için, “https://www.amelirfe.fr/” internet adresinden kayıt formunun doldurulması veya “CNAREFE – CPAM Seine-et-Marne – 77605 Marne-la-Vallée cedex 03” adresine posta yoluyla başvuru yapılması gerekmektedir. Başvurunun ardından, Fransa’da sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için, ilgili kişiye sigorta kartı (carte vitale) düzenlenmektedir. Sözkonusu sigorta kartının Fransa’ya her gelişte eczanelerde veya Hastalık Sigortası Kasasında (CPAM) güncellenmesi gerekmektedir.

Yurtdışında Yaşayan Fransız Emekliler Kasasına (Caisse Des Français De L´Etranger – CFE) önceden kayıtlı olan kişiler (Çifte vatandaşlar veya Fransızlar) ise, sağlık harcamalarına ilişkin geri ödemeleri CPAM d’Indre et Loire Centre Le Champ Girault 36 rue Edouard Vaillant 37035 Tours cedex 9 adresinden talep edebilmektedir.

15. Fransa’dan emekli olduktan sonra Türkiye’ye kesin dönüş yaptım. Türkiye’de sağlık yardımlarından nasıl yararlanabilirim?

Fransa’dan tarafına aylık bağlanan kişiler Türkiye’ye dönüş yapmadan önce, Türkiye’de ikamet edecekleri ilin SGK İl Müdürlüğüne başvurarak kendileri ve aile fertleri için SE 208- 08 TF formülerini talep etmeleri gerekmektedir. Daha sonra SGK, Fransa Hastalık Sigortası Kasası ile irtibata geçerek, gerekli işlemleri gerçekleştirmektedir.

16. Türkiye’de çalışıyorum. İşverenim tarafından geçici süre ile Fransa’da çalışmak üzere görevlendirildim. Fransa’da bulunduğum sırada sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabilirim?

Türkiye’de çalışmakta olup, işvereni tarafından bir işin yapılması için Fransa’da bir işverenin yanında çalışmak üzere gönderilenlerin; Türkiye’den ayrılmadan önce işyerinin bulunduğu yerdeki SGK birimine müracaat ederek SE 208-01 TF rumuzu ile belirlenmiş belgeyi  almaları ve Fransa’daki işverenin bulunduğu yerdeki Fransa Hastalık Kasasına (Caisse Primaire d’Assurance Maladie- CPAM ) teslim etmeleri gerekmektedir.

17. Üniversite/Master/Doktora eğitimim için Fransa’ya geleceğim. Türkiye’deki sağlık sigortam Fransa’da geçerli olur mu? Fransa’da sağlık sigortasından nasıl yararlanabilirim?

Türkiye’deki sağlık sigortanız Fransa’da geçerli olmamakla beraber, Fransa’ya eğitim görmek üzere gelen öğrenciler Fransa’da sağlık sigortası kapsamına alınmaktadır. Fransa’ya eğitim amaçlı olarak gelen öğrencilerin etudiant-etranger.ameli.fr. internet bağlantısını kullanarak Fransız sosyal güvenlik sistemine kayıt yaptırmaları gerekmektedir.

 

Fransa’da İkamet Eden Vatandaşlarımız Tarafından Müşavirliğimize Sıkça Yöneltilen Sorular ve Cevapları:

 1. Fransa’dan emekli aylığı alıyorum. Türkiye’ye kesin dönüş yaparsam emekli aylığım kesilir veya azalır mı?

Sigortalılık süreleri, bu sürelere muadil kabul edilen süreler ve çalışırken alınan aylıkların ortalaması dikkate alınarak hesap edilen emekli aylığı, banka havale masrafları hariç herhangi bir kesinti yapılmadan aynen ödenmektedir. Bununla birlikte, emekli aylığının içinde ikamete ve gelir şartına bağlı olarak yapılan ek yardım (Allocation supplémentaire, Allocation de solidarité aux personnes âgées, vs.) var ise, bu ek yardım Türkiye’ye kesin dönüş yapıldığında ödenmez.

Türkiye’ye kesin dönüş yapmak isteyen vatandaşlarımızın herhangi bir mağduriyet yaşamaması için, Fransa’dan emekli olduklarını gösterir “Notification de Retraite” belgesi ile beraber Müşavirlik veya Ataşeliklerimize başvurmaları gerekmektedir. Kesin dönüş işlemleri için gerekli olan belgeler ve formlar Müşavirlik ve Ataşeliklerimizden temin edilebilir.

2. Fransa’dan emekliyim. Emekli aylığımı Türkiye’ye nasıl transfer edebilirim?

Fransa’da emekli olduktan sonra aylık transferi yaparak, Türkiye’ye yerleşmek isteyen kişilerin Fransa’da bağlı bulundukları Emeklilik ve Ek Emeklilik Kurumlarına (CNAV/CARSAT/MSA/AGIRC-ARCCO) ve Sağlık Sigortası Kurumuna (CPAM) bildirim yapmaları gerekmektedir. Türkiye’ye kesin dönüş yapmak isteyen vatandaşlarımız, kesin dönüş işlemler için gerekli olan belgeleri ve formları (aylık transferi talep dilekçesi, banka hesap bilgileri formu, ikamet belgesi formu vb.) Müşavirlik ve Ataşeliklerimizden temin edebilirler.

3.Emekli kartı nedir, nasıl temin edilir ?

“Emekli” veya “emekli eşi” ibareli oturum kartı vizeye ihtiyaç duymadan istenildiği zaman Fransa’ya gelebilmeye ve azami 1 (bir) yıl süre ile Fransa’da ikamet etmeye olanak sağlamaktadır. Emekli ibareli oturum kartı sahibi kişilerin Fransa’da çalışma hakkı bulunmamaktadır. Kartın geçerlilik süresi 10 (on) yıldır. Talep edilmesi durumunda 10 yıllık sürenin bitiminde kart yenilenebilir. Emekli ibareli oturum kartı talep edebilmek için, Fransa’da oturum kartıyla (carte de séjour) düzenli olarak ikamet edilmiş olunması, ikametin yurtdışına aktarılmış olunması (aktarılacak olunması) ve Fransa sosyal güvenlik temel rejiminden emekli aylığı alınması şartlarının karşılanması gerekmektedir. Bu şartları taşıyan kişilerin, oturum kartlarının süresi dolmadan 2 (iki) ay önce Türkiye’de bulunuyorlarsa, Türkiye’deki Fransız Makamlarına (Büyükelçilik/Başkonsolosluk) Fransa’da bulunuyorlarsa, bağlı bulundukları Valiliğe (Préfecture) müracaat etmeleri gerekmektedir. “Emekli eşi” ibareli oturum kartının alınabilmesi için, emeklinin eşinin de Fransa’da düzenli olarak ikamet etmiş olma şartını karşılaması gerekmektedir.

Türkiye’ye kesin dönüş yapmak isteyen ve yukarıda belirtilen şartları taşıyan vatandaşlarımız emekli ibareli oturum kartına başvurabilirler.

4. Fransa’da oturum kartıyla (carte de séjour) ikamet ediyorum. Kesin dönüş yapmadan, uzun süre Türkiye’de kalmak istiyorum. Fransa’daki sosyal haklarımı kaybeder miyim?

Fransa’daki 10 yıl süreli oturma ve çalışma izni, kartın geçerlilik süresi sona ermediği takdirde, Fransa ve AB dışında 3 yıl geçerlidir. Bu 3 yıl içinde, kart sahibi Fransa’ya dönüş yapabilir. Bununla beraber, Fransa Aile Yardımları Sandığından (CAF) aile yardımı (prestation familiales) alan kişilerin yıl içerisinde 92 gün, konut yardımı (les aides au logement) alan kişilerin 122 gün, Aktif Dayanışma Geliri (RSA), Yetişkin Engelli Yardımı (AAH) alanların yıl içerisinde 92 günden fazla Fransa dışında kalmamaları gerekmektedir. CAF Kurumundan sosyal yardım alan ve uzun dönem Fransa dışına çıkacak kişilerin herhangi bir mağduriyet yaşamamak için, bağlı bulundukları CAF Kurumuna bilgi vermeleri uygun olacaktır.

5. Fransa’dan kaç yaşında emekli olabilirim?

Fransız sosyal sigorta mevzuatına göre, Fransa’da çalışılan süreler zarfında ücretlerden kesilen sigorta primleri iade edilmemekte, emeklilik yaşına geldiğinde ilgiliye emekli aylığı bağlanmaktadır. Fransa’da asgari emeklilik yaşı 10 Kasım 2010 tarihli Emeklilik Reformu Yasası ve 2012 Bütçe Kanunu ile kademeli olarak 60’dan 62’ye çıkarılmıştır. Asgari (minimum) emeklilik yaşında hesap edilen aylıklar için aylık bağlama oranı %25’dir. Tam oran üzerinden (%50) emekli aylığının hesaplanması için gerekli olan 65 yaş şartı da aynı şekilde 67’ye yükseltilmiştir. Geçiş süreci için belirlenen asgari emeklilik yaşları aşağıdaki gibidir:

Doğum yılı Asgari emeklilik yaşı
1 Temmuz 1951 ve öncesi 60 yaş
1 Temmuz -31 Aralık 1951 60 yaş + 4 ay
1952 60 yaş + 9 ay
1953 61 yaş + 2 ay
1954 61 yaş + 7 ay
1955 62 yaş
1956 ve sonrası 62 yaş

 

Sigortalı 67 yaşına geldiğinde, tam oran (%50) üzerinden emekli aylığı bağlanır. Ancak emekli maaşı prim ödenen sigortalılık dönemi (trimestre) ve çalışırken elde edilen kazançlar üzerinden hesaplanmaktadır.

Doğum yılı Emeklilik yaşı
1 Temmuz 1951 ve öncesi 65 yaş
1 Temmuz -31 Aralık 1951 65 yaş + 4 ay
1952 65 yaş + 9 ay
1953 66 yaş + 2 ay
1954 66 yaş + 7 ay
1955 67 yaş
1956 ve sonrası 67 yaş

 

6. Emekliyim ve Fransa’da ikamet ediyorum. Türkiye’ye geçici olarak gittiğimde sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilir miyim?

20 Ocak 1972 tarihinde imzalanan ve 1 Ağustos 1973 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye- Fransa Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Fransa bakımından sadece Fransız Sosyal  Güvenlik Genel Rejimi ile Tarım Rejimine tabi olarak çalışan ücretlileri ve bunların aile bireylerini kapsamaktadır. Bu düzenlemenin bir sonucu olarak, Fransa’da ikamet eden ancak işçi statüsünde olmayan bağımsız çalışanlar ile işsiz ve emekli vatandaşlarımız kısa vadeli sigorta kolları bakımından (hastalık, analık ve aile yardımları) işçi statüsünde bulunanlara tanınan haklardan yararlanamamaktadırlar. Bu durumdaki vatandaşlarımız, Türkiye’de geçici olarak bulundukları sürede yalnızca acil sağlık hizmetleri dolayısıyla ödedikleri bedelin iadesini Fransa’da bağlı bulundukları sağlık sigortası kurumundan talep edebilirler.

7. Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak (salarié) çalışmaktayım, Türkiye’de yaşayan aile bireylerim sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanır?

Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışan Türk vatandaşının, Türkiye’de yaşayan aile bireyleri Türkiye’de sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir. Bunun için, Fransa’da çalışan sigortalı kişinin Hastalık Sigortası Kasasından (CPAM) SE 208-07 FT rumuzlu formüleri temin ederek; Türkiye’de yaşayan aile bireylerine göndermesi gerekmektedir. SGK iki ülke arasındaki Sözleşme gereği, ilgili kişilerin sağlık masraflarını karşılayacaktır.

8. Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışıyorum. Türkiye’de ikamet eden çocuklarım için aile yardımı (çocuk parası) alabilir miyim?

Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışan kişinin, Türkiye’de yaşayan bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri aile yardımlarından yararlanma hakkına sahiptir. Bu haktan yararlanabilmek için, Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışan kişinin bağlı bulunduğu Aile Yardımları Kasasından (Caisse d’Allocation Familiales) aile yardımları talebine (Indemnités pour charge de famille) yönelik SE 208-12 TF formülerinin ve aile durumuna ilişkin SE 208-13 TF formülerinin düzenlenmesini talep etmesi gerekmektedir. Fransa Aile Yardımları Kasasınca bağlanan çocuk parası, bu hakkın doğması için gerekli şartların doldurulduğu tarih itibari ile, iki yıl süre ile geriye dönük verilebilmektedir. Tek bir çocuktan itibaren, sigortalının Türkiye’de ikamet eden eğitim görmesi durumunda 18 aksi halde 16 yaşına kadar olan çocukları için aile yardımı talep etme hakkı bulunmaktadır. Bu hak, en fazla dört çocuğa kadar geçerlidir. Türkiye’de ikamet eden çocuklar için ödenen çocuk parası miktarı Fransa’da ikamet eden çocuklar için ödenen miktardan farklıdır.

9. Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışıyorum. Yalnızca Türk vatandaşıyım. Türkiye’ye izne gittiğimde sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabilirim?

Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı yıllık iznini Türkiye’de geçirmek istediğinde, sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilmesi için işvereni tarafından hazırlanan hangi tarihler arasında ücretli izinde olduğunu gösterir belgeyi (attestation de congés payés) Hastalık Sigortası Kasasına (CPAM) sunarak; kendisi için SE 208-06 I FT formülerinin düzenlenmesini talep etmesi gerekmektedir. Bu formüler kişinin yalnızca Türkiye’de ücretli izinde bulunduğu sürece geçerlidir. Fransa Hastalık Sigortası Kurumundan temin edilen formülerlerin ise Türkiye’deki Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) teslim edilmesi gerekmektedir. Bu belgeye istinaden, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi sigortalıya sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilmesi için, Türkiye’nin tüm sağlık sunucularında geçerli olan YUPASS (Yurtdışı Provizyon Aktivasyon Sağlık Sistemi) numarasını vermektedir.

10. Fransa’da hizmet akdine bağlı olarak çalışıyorum. Çifte vatandaşım. Türkiye’ye izne gittiğimde sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabilirim?

Çifte vatandaşlarımız Türkiye’de acil durumlarda sağlık hizmetlerinden yararlanmaktadır. Sağlık harcamalarına ilişkin Türkiye’de yapılan ödemeler, Fransa Kurumuna ibraz edilerek geri ödeme istenmelidir.

11. Fransa’da çalışıyorum. İşverenim tarafından geçici süre ile Türkiye’de çalışmak üzere görevlendirildim. Geçici görevim süresince Türkiye’de sağlık yardımlarından nasıl yararlanabilirim?

Fransa’da çalışmakta olup işvereni tarafından bir işin yapılması için Türkiye’de bir işverenin yanında çalışmak üzere gönderilenlerin; Türkiye’ye gelmeden önce Fransa’da kayıtlı olduğu hastalık kasasından SE 208-01 FT rumuzu ile belirlenmiş belgeyi almaları gerekmektedir.

SE 208-01 FT belgesinin Türkiye’deki işverenin bulunduğu yerdeki, SGK birimine (Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi) teslim edilmesi gerekmektedir.

Bu belgeye istinaden, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi sigortalıya Türkiye’nin tüm sağlık sunucularında geçerli olan YUPASS numarasını vermektedir. Çalışan kişi kendisi ile birlikte gelecek aile bireylerini de Fransa’da SE 208-01 FT belgesine kaydettirmelidir. Sosyal Güvenlik Kurumu ilgili formülerde kayıtlı olan kişilere de sağlık hizmeti alabilecekleri YUPASS numarası verecektir.

12. Fransa’da ikamet ediyorum. Türkiye’de isteğe bağlı sigorta primi ödeyebilirmiyim?

Türkiye’de isteğe bağlı sigortaya tabi olabilmek için, Türkiye’de ikamet etmek ve zorunlu sigortalı olmamak gerekmektedir. Türkiye-Fransa Sosyal Güvenlik Anlaşması bu genel kurala istisna getirmekte ve Fransa’da ikamet eden ve sigortalı olmayan vatandaşlarımızın Türkiye’de isteğe bağlı sigortaya prim ödemesine imkan vermektedir. Türkiye’de isteğe bağlı prim ödenen süreler için, yurtdışı hizmet borçlanması yapılamamaktadır.

13. Fransa’da geçen çalışma sürelerimi borçlanabilir miyim? Bunun için nereye müracaat etmem gerekir?

“Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında 3201 sayılı Kanun” çerçevesinde, Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ile bu sigortalılık süreleri arasında veya sonundaki işsizlik sürelerinden her birinde bir yıla kadar olan kısmının borçlanılarak sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi mümkündür. Yurtdışı borçlanması isteğe bağlıdır. Borçlanma hakkından yararlanabilmek için, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına yazılı olarak müracaat etmek gerekmektedir. Borçlanma başvuruları, örneği Sosyal Güvenlik Kurumunca hazırlanan ve Kurumun internet sayfasında (http://www.sgk.gov.tr – Formlar ve dilekçeler) yayımlanan Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi ile yapılmaktadır.

14. Türkiye’ye kesin dönüş yaptım. Fransa’da ikamet ettiğim süreleri gösterir ikamet belgesini nasıl temin ederim?

Fransa’daki ikamet süreleri, her zaman mümkün olmamakla birlikte, belediyelerce verilen belgeler, yasal ikamet statüsünü gösteren kartlar ve Türkiye’deki İl Emniyet Müdürlüklerince düzenlenen yurda giriş/çıkış çizelgeleriyle belgelendirilebilmektedir.

15. Yurtdışında borçlanarak emeklilikten kimler faydalanabilir?

Yurtdışında çalışmış olan erkek ya da kadın vatandaşlarımız ile yurtdışında sigortalılık süresi olmayan ya da yeterli çalışması olmayan ancak yurtdışında ikamet etmiş olan kadın vatandaşlarımız yurtdışı hizmet borçlanması yapabilirler.

16. Yurtdışında geçen hangi süreler borçlanılabilir?

Yurtdışında geçen sigortalılık süreleri ile bu süreler arasında ve sonunda boşta geçen bir yıla kadar sürelerin ve ayrıca, yurtdışında ev hanımı olarak geçirilen sürelerin, tamamı ya da emekliliğe yetecek kadar olan kısmı borçlanılabilir.

17. Emeklilik işlemlerini başlatabilmek için Müşavirlik/Ataşeliğinize hangi belgelerin getirilmesi gerekmektedir?

Talep sahibinin Fransa’da geçen sigortalılık sürelerini borçlanabilmesi için, ilgili adına Müşavirlik/Ataşeliklerimizce hizmet belgesi düzenlenmesi gerekmektedir. Hizmet belgesinin düzenlenebilmesi için, Fransa’da çalışmış olan vatandaşlarımızın Fransız Emeklilik Sigortası Kurumundan (Assurance Retraite) düzenlenme tarihi üç aydan eski olmayan relevé de carrière belgesini (hizmet cetveli) temin etmeleri gerekmektedir. Relevé de carrière belgesi, Fransız Emeklilik Kurumlarının internet sayfalarından (www.lassuranceretraite.fr) açılan emeklilik hesapları üzerinden de temin edilebilir.

Ev hanımlığı sürelerini borçlanmak isteyen vatandaşlarımızın, Fransa’da 18 yaşın üzerinde geçen ikamet sürelerini gösterir Fransız makamlarınca düzenlenmiş belgeleri Müşavirlik/Ataşeliklerimize ibraz etmeleri zorunludur. Bu belge (Attestation de résidence ya da certificat de domicile) oturulan yerin Belediyesinden (Mairie) veya Valilikten (Préfecture) temin edilebilir. İkamet belgesi sadece, yurt dışında sigortalılık süresi olmayan ya da yurtdışındaki sigortalılık süresi emekli olmasına yeterli olmayan kadın vatandaşlarımız için gereklidir.

Bu belgelerle birlikte, T.C. nüfus cüzdanı ile oturum kartı ya da Fransız kimlik kartının  asılları ve tek bir sayfaya çekilmiş fotokopisinin de Müşavirlik/Ataşeliklerimize ibrazı gerekmektedir.

18. Belgeler tercüme ettirilecek midir ve nereye verilecektir?

Yukarıda belirtilen belgelerin, herhangi bir tercüme yaptırılmadan Müşavirlik/Ataşeliklerimize şahsen ya da posta yoluyla iletilmesi gerekmektedir. Söz konusu belgelerin Birimlerimize ibrazından sonra, ilgili adına Türkçe hizmet belgesi ya da ikamet belgesi düzenlenmekte, talep edilmesi durumunda SGK’ya sunulmak üzere başvuru dilekçesinin hazırlanmasında da vatandaşlarımıza yardımcı olunmaktadır.

19. Hazırlanan başvuru dosyası nereye verilmelidir?

Müşavirlik/Ataşeliklerimizin yardımıyla hazırlanacak başvuru dosyası, başvuru sahibine teslim edilmektedir. Yurtdışı borçlanması için başvuracak olan vatandaşımızın dosyasını şahsen ya da posta yoluyla SGK’ya (nüfus kaydının bulunduğu SGK İl Müdürlüğüne) ulaştırması gerekmektedir.

20. Borçlanma için gerekli sigortalılık süresi ve ödeme miktarı nasıl ve neye göre hesaplanmaktadır?

01.08.2019 (dahil) tarihinden itibaren borçlandırılan yurtdışı hizmet süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-b bendi (Bağ-Kur) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilmektedir. Borçlanılan süreler; Türkiye’de sigortalılığı olanlar için sigortalılık başlangıç tarihinden itibaren ileriye; sigortalılığı olmayanlar için ise borçlanma tutarlarını tamamen ödedikleri tarihten itibaren geriye götürülmektedir.

Borçlanmaya esas tutar ise, başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 45’idir. Bu şekilde hesaplanan ve 2020 yılı için geçerli asgari günlük tutar 44,14.-TL, azami tutar ise 331,05.-TL’dir.

Yapılacak ödemeye bir örnek vermek gerekirse, 5.400 günlük sigortalılık süresini 2020 yılı içinde asgari tutar üzerinden borçlanmak isteyen kişinin ödeyeceği miktar 5.400×44,14=238,356TL’dir.

21. Borçlanma miktarı ilgiliye nasıl bildirilmekte ve nereye ödenmektedir?

Başvuru dosyası SGK’ya ulaştıktan sonra, gerekli inceleme ve hesaplama yapılarak, borçlanma tutarı ile bunun nereye ve nasıl ödeneceği ilgilinin başvuru dilekçesinde beyan ettiği posta adresine SGK tarafından yazıyla bildirilmektedir. Ödenecek tutar Türk Lirası olarak hesaplanmakta olup, bildirim tarihinden itibaren 3 (üç) ay içerisinde SGK’nın banka hesabına TL olarak yatırılması gerekmektedir.

22. Aylık talebi nasıl ve nereye yapılacaktır?

Emeklilik aylığı bağlatabilmek için yaş, hizmet süresi, sigortalılık süresi gibi şartların yanı sıra, yurtdışında çalışmamak, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ödeneği ve yardımından yararlanmamak şartlarını da yerine getiren ve bunları belgelendiren kişiler, müracaatlarını doğrudan SGK’ya yapacaklardır. Aylık talebinde bulunacak vatandaşlarımızın aşağıdaki belgeleri güncel tarihli olarak (düzenleme tarihi bir aydan eski olmayan) Müşavirliğimize ya da Ataşeliklerimize ibraz etmeleri gerekmektedir.

  • Hizmet cetveli (Relevé de carrière) (Bu belge bağlı bulunulan Emeklilik Kurumundan ( CNAV/CARSAT/MSA ) temin edilecektir. Belgenin internetten alınması durumunda, ilgili kişinin çevrimiçi emeklilik hesabına bağlantı kurularak, Hizmet cetveli Müşavirliğimizde/Ataşeliğimizde kağıda dökülmek suretiyle işleme alınabilecektir.)
  • Fransa Aile Yardımları Kasasından Sosyal yardım belgesi (CAF’tan alınacak belge – Attestation de paiement ou de non paiement)
  • İşsizlik Sigortası Kurumundan İşsizlik yardımı belgesi (Pole Emploi’dan alınacak belge – Avis de situation ou Attestation de non inscription)

Bu belgelerin tercüme ettirilmeden Müşavirlik/Ataşeliklerimize ibraz edilmesi gerekmektedir. Birimlerimiz ilgili adına “Sosyal ve Ekonomik Durum Belgesi” hazırlayacaktır.

23. Fransa’da emekli olanlar Türkiye’den de emekli olabilirler mi?

Hizmet borçlanmasını tamamlayan ve borcunu ödeyenlerden, Fransa’da emekli maaşı ya da maluliyet aylığı alanlar aynı zamanda Türkiye’den de emekli olabilirler. Bunun için, emekli maaşını ödeyen kurumdan temin edilebilen emeklilik belgesinin (notification de retraite ya da notification de pension d’invalidité) Müşavirlik/Ataşeliklerimize ibraz edilmesi gerekmektedir.

Bilgilerinize sunulur.

Tuğçe Elif ŞENYILDIZ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşe Yardımcısı

T.C.

PARİS  BÜYÜKELÇİLİĞİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK MÜŞAVİRLİĞİ

Telefon: (00-33) 1 46 99 02 67

Faks: (00-33) 1 41 31 40 76

E-mail: paris@ailevecalisma.gov.tr

Adres: Consulat Général de Turquie, Bureau du Conseiller du Travail et de la Sécurité Sociale, 44, rue de Sèvres 92100 Boulogne-Billancourt-FRANCE

Not: Paris ve Nant Başkonsoloslukları görev bölgesinde ikamet eden/etmiş olan vatandaşlarımızın sosyal güvenlik konularındaki talepleri Paris Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliğince; Bordo, Marsilya ve Liyon Başkonsoloslukları görev bölgesinde ikamet eden/etmiş olan vatandaşlarımızın talepleri Liyon Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğimizce; Strazburg Başkonsolosluğu görev bölgesinde ikamet eden/etmiş olan vatandaşlarımızın talepleri ise, Strazburg Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliğimizce karşılanmaktadır.

Liyon Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliği :

Adres: Consulat Général de Turquie, Bureau de l’Attaché du Travail et de la Sécurité Sociale

87 rue de Seze, 69006 LYON / FRANCE Tel./Faks: 04.78.26.30.03

Tel. : 09.64.44.54.71 veya 04.72.83.98.57

E-posta: lyon@ailevecalisma.gov.tr

Strazburg Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliği:

Adres: Consulat Général de Turquie

Bureau de l’Attaché du Travail et de la Sécurité Sociale

3, rue Toreau

67000 Strasbourg

Tel/Faks: 03 88 37 14 27

E-posta: strazburg@ailevecalisma.gov.tr